حال و روز وضعیت گردشگری کلیبر (نقد و بررسی)

 

هر یک از ما تعصب خاصی نسبت به سرزمین و دیار آبا و اجدادیمان داریم وقتی می گوییم کلیبر پایتخت گردشگری استان ، به خود می بالیم. آری کلیبر بهشت گمشده ای است که مردم آنرا یافته اند ولی افسوس و صد افسوس که برای مسئولان کلیبر بهشت گمشده ای است که دیده نشده است توسعه گردشگری و داشتن گردشگری پایدار و به قولی تبدیل شدن به پایتخت گردشگری مستلزم داشتن گردشگر در تمام فصول سال است

آذربایجان و به خصوص ارسباران به دلیل چهار فصل بودن  در هر فصلی جاذبه های خاص خود را دارد بهاری زیبا ، با آب شدن برفها و به گل نشستن مزارع و درختان ، طبیعتی زیبا و سحرانگیز چشم گردشگران را مسخر خویش می کند و با تبلیغ این رویداد مهم بر گردشگران افزوده می شود با شروع تابستان و آغاز تعطیلات ایرانیان و به خصوص دانش آموزان ، مناطق گردشگری شهر مملو از مسافرانی از اقصا نقاط کشورمان می شود و در اواخر هفته (پنج شنبه ها و جمعه ها) در هیچ هتل ، مسافرخانه و مدارس ، استراحتگاهی برای مسافران پیدا نمی شود و پارکها و خیابانهای شهرمان پر است از چادر مسافران.

با آمدن پاییز مسافران اندک و اندکتر می شوند چهره طبیعت که سبزی خود را به رنگ های زرد و قرمز برگ های خزان داده بسیار دیدنی است خنکی هوا و مه آلودگی آن مناظری شگرف را در طبیعت جنگلی شهر گسترده است ولی اندک مسافری در شهر به چشم می خورد و با شروع شدن زمستان این اندک گردشگران نیز در شهر مشاهده نمی شوند و صنعت توریسم و گردشگری در پایتخت گردشگری استان به خواب زمستانی می رود.

مسئولان به راحتی القاب و عناوینی به شهر می دهند یکی از بهشت گمشده بودنش می گوید ، آن یکی پایتخت گردشگریش می خواند و... ولی کسی نیست که به گوید شهری که اسم و نامی در کشور برای خود دست و پا کرده چرا فقط 6 ماه از سال مسافر دارد در این 6 ماه هم فقط در روزهای 5 شنبه و جمعه است که جایی برای سوزن انداختن در شهر نیست این یعنی اقامت یک روزه ، در کل دنیا بر روی جذب گردشگر برنامه های خاصی صورت می گیرد تا اقامت گردشگر را از یک روز به چند روز افزایش دهند ولی مسئولان عزیز شما چه کرده اید؟

برای افزایش روزهای اقامت گردشگر باید با معرفی صحیح اماکن اقامتی ، مراکز تفریحی ، آثار باستانی و مراکز تجاری مناسب در سطح  شهر ، مسافر و گردشگران را ترغیب به ماندن و گذراندن اوقات فراغت خویش در شهر کنیم. کلیبر با داشتن قلعه های تاریخی و اماکن باستانی می تواند در صورت معرفی و شناساندن اماکنش محلی مناسب برای گذراندن 2 الی 3 روز اوقات فراغت مسافران گردد و اکثر مسافران به قصد عزیمت به قلعه درسی ، مکیده درسی  و آینالو وارد کلیبر می شوند  و اقامتی نصفه و نیمه در شهر دارند و این یعنی ما نتوانستیم پتانسیل های گردشگری شهر را به مسافران مان نشان دهیم.

نبود راه های مواصلاتی مناسب به عنوان یکی از زیرساخت های اصلی توسعه گردشگری لطمه دیگری است که به صنعت توریسم کلیبر وارد کرده است و این در خصوص مسافرانی که از نقاط دورتر به کلیبر می آیند مشهودتر است زیرا گردشگران با برنامه ریزی دقیق تر قصد این را دارند که در زمان محدود مسافرت خویش بتوانند از اماکن و شهرهای بیشتری دیدن کنند بهترین راه مواصلاتی شهرستان ، راه ارتباطی اهر – کلیبر می باشد که حجم عظیم ورودی گردشگران از این جاده می باشد برای خروج شهر از این حالت بهترین راهکار ارتباط جاده ای مناسب از جانانلو به طرف جلفاست تا گردشگران بتوانند از اهر وارد شده از جلفا ، مرند خارج و یا  از جلفا ، جانانلو وارد کلیبر شده و از مسیر جاده اهر خارج گردند که این همت بلند مسئولان را می طلبد اگر جاده های مواصلاتی به سرعت اصلاح و تکمیل گردد شهر از حالت بن بستی خارج و حجم بالای تردد در شهر حاکم خواهدشد. بخش خصوصی مشتاق و علاقمند بسیاری پشت دیوارهای شهر منتظر اقدامات مناسب مسئولان شهر و استانی است تا وارد شهر شده و در نگین آذربایجان به سرمایه گذاری بپردازند.

همچنان که در سایر شهرهای گردشگرپذیر کشور مانند کیش ، چابهار و ... مشاهده می شود مسئولان این شهر در فصولی مانند تابستان که بدلیل گرمای بالای هوا ، مسافران اندکی به شهرهایشان می آیند با برگزاری انواع جشنواره ها و بازی های محلی سعی در ترغیب گردشگران به مسافرت به شهرستان می کنند مسئولان شهرستان ما نیز باید به اقداماتی این چنین در فصول پاییز و زمستان دست بزنند و با برگزاری جشنواره های پاییزی و زمستانی سعی در جذب هر چه بیشتر گردشگر انجام دهند برگزاری مسابقات محلی و بازی های زمستانی و یا پیدا کردن محل مناسب اسکی سواری و ... در این فصول خالی از مسافر می تواند نفس های به شماره افتاده صنعت توریسم شهر را به ریتم مناسب در آورد اگر بخش خصوصی ببیند که مسئولان و دست اندرکاران در فکر چاره اند حتماً پیش قدم می شوند.

پایتخت گردشگری نام کمی نیست ولی دو هتل بیشتر ندارد این نشان می دهد که مسئولان نتوانسته اند اعتماد بخش خصوصی را برای سرمایه گذاری جلب نمایند افتتاح هتل 5 ستاره پارادایس و 4 ستاره آنزا در این دو سال اخیر توسط بخش خصوصی نشان داد که بخش خصوصی مشتاق به سرمایه گذاری در کلیبر است ولی دنبال فرصت مناسب است و این فرصت مناسب باید ایجاد گردد مشکلاتی که حل آنها ساده ولی در عین سادگی دارای پیچیدگی است همانگونه که اشاره شد عدم وجود راه مواصلاتی مناسب و نیز نبود گردشگر در 6 ماه آخر سال از معضلات جدی پیش روی سرمایه گذاران خصوصی است که همت والا و گام های بلند مسئولان استانی و کشوری را می طلبد.

در گام های بعدی باید با معرفی کلیبر به کشورهای همسایه ، در درجه اول و بعد کشورهای جهان از تنوع ورود گردشگر به شهرمان استفاده کنیم گردشگران خارجی(توریست ها) دید متفاوتری نسبت به گردشگران داخلی دارند برای جذب گردشگران باید مردم منطقه با کمک دولت و مسئولان تمام تلاش خود را در جهت حفظ منابع طبیعی ، محیط زیست به همراه حفظ فرهنگ بومی منطقه که از عوامل موثر در توسعه گردشگری است گام های بلندتری بردارند.

احیا و مرمت آثار باستانی شهرستان ، حفظ جنگل ها و مراتع ، افزایش و کنترل جمیعت موجودات و حیوانات بومی منطقه  ، گسترش صنایع دستی و بومی منطقه و ایجاد مراکز عرضه مستقیم آن ها ، برگزاری جشنواره های متعدد مربوط به فصول مختلف و مناسب هر فصل باعث جذب حداکثری گردشگر خواهد شد.

در ضمن با الگوبرداری مناسب از روشهای کشورهای دیگر در پدیده توریسم و گردشگری می توان در جذب حداکثری توریست گام های عملی برداشت.

حفظ جنگل ها و مراتع و گونه های نادر جانوری منطقه که برخی در خطر انقراض قرار گرفته اند فقط و فقط با همکاری مردم امکان پذیر خواهد بود باید با توجیه مناسب و افزایش درآمد مردم مانع از تخریب جنگل ها و جانوران موجود در منطقه گردیم که این امرامکان پذیر است اگر آزمون و خطاها را کنار بگذاریم و با آوردن و سرکار گذاشتن مسئولانی که درد شهر و جامعه را به خوبی می دانند و مردم هم به آنها اعتماد دارند و با بکارگیری بخش خصوصی مناسبی که ارزش طبیعت را نه در نابودی بلکه در حفظ و احیا آن می داند می توان به آینده امیدوارتر بود می توان بهره برداری از مناطق حفاظت شده را به شرط احیا و نگهداری به بخش خصوصی واگذار کرد.

نماینده منتخب کلیبر و خداآفرین جناب آقای دکتر فتحی پور در چند سال اخیر با توجه ویژه به پتانسیل های گردشگری موجود در منطقه گام های مهم و اساسی را برای افزایش درآمد خانوارهای کلیبری برداشته ، احداث راه مواصلاتی کلیبر – جانانلو که برای خارج کردن شهر از بن بست انجام گرفت همچنین تلاش های فراوان ایشان در جذب سرمایه گذاران خصوصی در منطقه و احداث هتل و محل های اقامتی در شهر قابل ستایش است.

عزم ایشان برای توسعه پایدار گردشگری شهرستان با پروژه های که در منطقه در حال اجراست مشخص می گردد احداث تله کابین در کلیبر و اتمام آبگرم متعلق در آبش احمد نشان می دهد که آقای فتحی پور آستین ها را بالا زده است تا کلیبر را به پایتخت گردشگری استان و ایران تبدیل گرداند.

در اکثر نقاط جهان شهرهای گردشگرپذیر دارای نمادهای خاص خود می باشند و این نماد یا نمادها بهترین روش تبلیغی شهرها می باشند با ایجاد جشنواره ها و برنامه های متنوع با نام نمادها به راحتی منطقه را معرفی می نمایند بی شک زغال اخته مهمترین و بهترین انتخاب برای نماد کلیبر بود که میراث فرهنگی با برگزاری دو جشنواره محلی در این مورد گام های اولیه را برداشت این نماد تاکنون توسط شوراها و شهرداری شهرستان نه تنها دیده نشده بلکه خواسته یا نخواسته توسط آنها در حال حذف شدن است بعلت محل قرارگیری شهر و نیز افزایش روز به روز جمیعت و در نتیجه نیازمندی به ساختمان های جدید ، اکثر باغ های داخل حریم شهر از بین رفته اند و به جای درختان زغال اخته ساختمان ها رویده اند ساختمان سازی خطری بزرگ برای نماد اول شهر به حساب می آید.

یوخا و قالینچه که نان های محلی شهرستان می باشند می تواند به نماد دیگری برای شهر تبدیل شوند که گمنام و بی اثر مانده اند. با افزایش زندگی شهری ، نان های مدرن جای نان های محلی شهر را گرفته اند یوخا نانی با کیفیت و با ارزش غذایی زیادی بود جای خود را به لواش های داده که در همه جای کشور پیدا می شود یوخا که نشان داده هر وقت در جشنواره ها یا مراسمات مختلف پخته شده مورد استقبال بی نظیر مسافران و گردشگران واقع شده امروزه جای خالی آن نه تنها در سفره های ما بلکه در سفره های گردشگران ، نیز خالی است نمادهای دیگری نیز می توان برای شهر پیدا کرد مثل انواع گیاهان دارویی که به وفور در کوه ها و مراتع شهرستان پراکنده اند می توانند به عرقیات مختلف تبدیل شده و علاوه بر نماد به سوغات دایمی کلیبر تبدیل شوند فقط باید چشم ها را باز کرد و به پیرامون خود نگریست آن وقت متوجه می شویم که کلیبر آماده است که گردشگران داخلی و خارجی را با انواع سوغات ، جشنواره ها و ... غافلگیر کند.

گردشگری یک علم است و خلا نبود رشته های مرتبط با گردشگری در دانشگاه های شهر به وضوح مشخص است و نیازمند آن هستیم تا با تربیت نیروهای متخصص در این زمینه راه را برای جذب حداکثری گردشگر در شهر برداریم در این راستا باید مسئولان با راه اندازی رشته های مرتبط و همسو با گردشگری در دانشگاه آزاد یا پیام نور کلیبر گام های عملی برای با سواد کردن مدیران و کارکنان مراکز گردشگرپذیر را فراهم نمایند ولی چون اولین فارغ التحصیلان این رشته ها در صورت ایجاد 4 سال به طول خواهد انجامید لذا باید با آموزش های کوتاه مدت و سریع به هتلداران و کارکنان و دست اندرکاران گردشگری ، تا تعلیم و آموزش نیروهای متخصص این خلا پر شود.  پتانسیل بالای منطقه از نظر صنعت توریسم و گردشگری به حدی است که به جرات می توان گفت که وجود دانشکده ویژه گردشگری در شهر یکی از واجبات توسعه پایدار گردشگری منطقه است.

ساخت مستندهای مناسب از مناظر ، آثار باستانی و... و پخش آن از شبکه های سراسری گامی دیگر برای معرفی پتانسیل های بالای شهر می تواند باشد الان که در فصل پاییزیم و زمستان در راه است می توان با نشان دادن طبیعت پاییزی شهر از طریق رسانه ملی بار دیگر پای مسافران را به شهر باز کرد اگر نتوانیم در فصول پاییز و زمستان با تبلیغات مناسب گردشگران را به کلیبر بیاوریم و ظرفیت هتل ها و مراکز اقامتی شهر در این فصول خالی بماند باعث خواهد شد تا سرمایه گذاران جدید دیگر به شهر وارد نشوند و این یعنی در 6 ماه اول سال گردشگران بیشمار و عدم امکانات رفاهی مناسب و در خور شان گردشگر و در نتیجه فرار گردشگر از شهر و در 6 ماه دوم عدم وجود مسافر و گردشگر و اتاق های خالی هتل ها و مراکز اقامتی و زیان سرمایه گذاران در این بخش.

امید است با برنامه ریزی صحیح و به موقع مسئولان و دست اندرکاران شهری گام های پیشرفت و توسعه شهر سرعت گرفته و بیکاری در شهر ریشه کن گردد. طبیعت بکر نعمت خدادایست که به این مرز و بوم عطا گردیده و بر ماست که این نعمت را با جذب مسافران و گردشگران به ثروت تبدیل و سطح رفاهی مردم کلیبر و منطقه را افزایش دهیم.

پیمان محمدی 

RSS