پونه(یارپیز)

altطب سنتی از دیر باز در ایران و آذربایجان مورد توجه بوده است . هم اکنون پزشکان اروپایی نیز به اهمیت این علم پی برده اند . استفاده از گیاهان دارویی به شرط آشنا بودن با خواص آن ها می تواند بسیار در سلامت جسمی و روانی ما انسانها مفید باشد .

خداوند حتی در حیوان ها نیزحسی را برای شناخت گیاهانی که خواص دارویی دارند ، قرار داده است . اگر در خانه گربه ای داشته باشید حتما او را در باغچه در حال جویدن گیاهی دیده اید . این مساله در حیواناتی که در مکانهای طبیعی و دهات زندگی می کنند به وفور دیده می شود . انسان به سبب قدرت تفکر و آزمایش و تجربه توانسته است رفته رفته به این علم دست یابد . حال که خداوند در طبیعت برای هر دردی دوایی را نیز قرار داده است چه بهتر که در یاد گرفتن این علم تلاش کرده یا حداقل با آن آشنا شویم . قصد ما آشنا کردن شما با گیاهانی ست که در گوشه و اطراف محل زندگی مان به وفور یافت می شود . خوشبختانه آذربایجان عزیزمان از نظر پوشش گیاهی از غنی ترین هاست . از این نظر که شما اغلب گیاهان دارویی را می توانید با توجه به شرایط آب و هوایی در آذربایجان عزیزمان بیابید .
گیاهی که می خواهم در باره اش بنویسم گیاهی ست که به علت در دسترس بودنش بسیار مورد استفاده قرار می گیرد . پونه گیاهی ست که در طب سنتی بسیار مفید و موثر است . پونه در آذربایجان به نام « یارپیز» یا « یارپوز » شناخته می شود . پونه (یارپیز) از گونه نعناع ها می باشد . این گیاه دارای ترکیبات آروماتیک است که معطر بودن آن نیز به علت وجود آروماتیک هاست . پونه انواع مختلفی دارد . اعم از کشاورزی و کوهی یا وحشی آن ، که با توجه به منطقه ی رشدش تغییرات خیلی جزئی مثل پررنگ یا کمرنگ بودن را می توان در آن حس کرد . اما در حالت کلی پونه ساقه ای چهارگوش و برگهای کُرکی دارد ، که هر دو برگ با هم قرینه و تقریبا هم اندازه هستند .شکل برگها بیضی به رنگ سبز و گاها بنفش می باشد. البته رنگ سبز آن نسبت به نوع و منطقه ی رشدش کم رنگ و پرنگ می شود
پونه نسبت به شرایط آب و هوایی گل می دهد . یعنی فصل گل دهی اش بستگی بع آب و هوا دارد . در مناطق گرمتر پونه زودتر گل داده و خشک می شود . برای همین پونه ی مناطق سردسیر- مثل آذربایجان - از طراوت و عمر بیشتری برخوردار است . پونه در فصل گل دهی ساقه بلند کرده و برگهایش خشک تر می شوند و دور ساقه گلهایی به رنگ بنفش در می آید .
پونه را تقریبا می توان در همه جای آذربایجان یافت . اما بهترین و باطراوت ترین پونه ها را می توانید در کنار جویها و در دره ها بیابید . مخصوصا اگر از ارتفاعات و کنار رودهایی که از ذوب شدن برف و یخ به وجود آمده اند آن را جمع کنید به پونه های مرغوب تری دست یافته اید .
بهترین فصل برای جمع آوری پونه بهار و ماه های فروردین و اردیبهشت می باشد . اما همانطور که گفتم بستگی به شرایط محیطی و آب و هوا دارد . شما می توانید حتی در مرداد ماه هم در مناطقی از آذربایجان که هوای خنک تری دارد پونه پیدا کنید . مثل ارتفاعات سهند وسبلان . کندوان ، گول آخور ، انسه رود که از مکان های خوش آب و هوا و توریستی آذربایجان هستند، حتی در اوایل شهریور هم معدن پونه ی کوهی هستند .
پونه هم آب را دوست دارد هم آفتاب را . پونه شبیه دختری ست که دوست دارد پاهایش را درون آب فرو کند و صورتش را به طرف آفتاب بگیرد . اما در کل پونه هایی که در سایه رشد می کنند لطیف ترند .
پونه سرشار از ید است و استفاده ی آن در میان سبزی خوردن می تواند ید مورد نیاز بدن را تامین کند . از برگ آن می شود برای معطر و خوش طعم کردن چای استفاده کرد . بعضی ها با مخلوط کردن کوبیده ی آن با تخم مرغ و آرد کوکو درست می کنند .

alt
با جویدن پونه می توان بوی بد دهان را از بین برد و همچنین می توانید برای رفع سکسه هم مفید باشد . از پونه برای درمان بیماریهای معدوی و روده ای استفاده می کنند . دم کردن آن برای درمان انواع اسهال ها مفید است . ضد نفخ و تشنج می باشد و آرام کننده و مسکن اعصاب نیز می تواند باشد . دم کرده و جوشانده ی آن می تواند تقویت کننده معده باشد و اشتها آور نیز هست . .
پونه سرشار از ویتامین های آ و ب می باشد . دم کرده ی آن همچنین می تواند عفونت های سرما خوردگی را از بین برده و برای درمان آن موثر است . بوییدن پونه می تواند نشاط آور باشد . اما به تصور غلط بسیاری از هموطنان تمام گیاهان دارویی می توانند مضر باشند . پونه نیز در صورت زیاده روی در استفاده از آن می تواند مضر و گاه خطرناک باشد .

RSS